Decyzją Ojca Świętego Franciszka, dnia 26 września 2015 r. Ksiądz Prałat dr Zbigniew Zieliński dotychczasowy proboszcz Bazyliki Mariackiej w Gdańsku został mianowany biskupem pomocniczym Archidiecezji Gdańskiej. W Kościele utrwalił się zwyczaj obierania herbu i zawołania przez nowo mianowanego biskupa. Papież wyznacza również stolicę tytularną następcy Apostołów (dotyczy to biskupów pomocniczych). Praktyki te stały się zatem udziałem naszego nowego biskupa. Poniżej prezentujemy ich znaczenie.

Herb: symbolika i wymowa

Herb Księdza Biskupa Zbigniewa Zielińskiego nawiązuje do specyfiki Archidiecezji Gdańskiej, łącząc walory nadmorskie z tradycją i historią.

Pośrodku herbu widnieje krzyż w kształcie kotwicy. Symbol ten ma przypominać, że krzyż Chrystusa jest źródłem niezawodnej nadziei. Kotwica jest symbolem stabilności, a więc mocnego trwania w wierze oraz symbolem bezpieczeństwa, zakotwiczenia w bezpiecznym porcie, co z kolei stanowi podłoże do budowania międzyludzkiej jedności.

Pod kotwicą zostały umieszczone dwa szczególne znaki. Wiosło odnosi się bezpośrednio do Świętego Wojciecha, Patrona i Chrzciciela Gdańska, który do Prus podróżował łodzią po Wiśle, aby głosić Ewangelię Pomorzanom. To podczas tamtej misji jeden z pogan uderzył biskupa Wojciecha wiosłem w plecy. W tym sensie wiosło stało się narzędziem męki. Ból i cierpienie poniesione ze względu na prawdę oraz dla Ewangelii prowadzą do jeszcze większego poświęcenia i autentycznego świadectwa o Chrystusie. Wiosło w ręku biskupa Wojciecha stało się wreszcie laską biskupią, pastorałem – symbolem Kościoła zgromadzonego wokół niego. Zatem drugi symbol, pastorał, jest znakiem ojcowskiej troski o owczarnię. Biskup jest pasterzem, jest przewodnikiem prowadzącym swą trzodę do bezpiecznego portu zbawienia. Wiosło i pastorał stają się więc symbolami wysiłku i duchowej pracy, ciągłego wypływania na głębię.

Powyżej zostały umieszczone trzy lilie. Lilia jest symbolem piękna i czystości. Nawiązuje do Najświętszej Maryi Panny, czczonej w naszej Archidiecezji jako Stella Maris – Gwiazda Morza, która jest przewodniczką w spokojnym żeglowaniu. Kształt lilii przypomina kompas wskazujący drogę. Trzy lilie są ponadto symbolem Trójcy Świętej, opieki Boga Trójjedynego nad nami.

Tłem herbu są dwa kolory: niebieski i czerwony. Kolor niebieski kieruje nasz wzrok ku niebu, ku wiecznej szczęśliwości. Jest symbolem cierpliwości i opanowania, gdy niebieskie fale morskie są spokojne oraz dynamizmu, gdy się wznoszą. Wskazuje na nadzieję i przypomina, że przyszłość jest w rękach Boga. Kolor czerwony symbolizuje natomiast miłość, oddanie i ofiarę. To z miłości do Boga i do Kościoła Święty Wojciech poniósł śmierć męczeńską. To z jego poświęcenia zrodziła się wiara tutejszego ludu, która od wieków umacnia się poprzez posługę Kościoła Gdańskiego; żywa wiara mieszkańców Pomorza i Kaszub, którzy tak szczerze i autentycznie wyznają w Boga, zachowując liczne święte tradycje naszego regionu. Kolor czerwony to także przypomnienie o asystencji Ducha Świętego wpisanej w posługę pasterską Kościoła.

Zawołanie: Ut unum sint – aby byli jedno (J 17, 21)

Jednym z najskuteczniejszych narzędzi w kształtowaniu wiary jest otwarcie na Boga i człowieka. Osobiste doświadczenie bliskości Boga i odkrycie w drugim człowieku daru prowadzą do budowania i pogłębiania jedności. Jedność uczniów Chrystusa, budowana na fundamencie miłości, to dla świata wymowne świadectwo wartości Ewangelii.

Są różne płaszczyzny budowania jedności: międzynarodowa, międzyreligijna czy międzywyznaniowa. Ważne jest budowanie jedności międzyludzkiej w oparciu o pełne miłości otwarcie się na drugiego człowieka. W czasach, w których wiele środowisk zajęło się zarządzaniem międzyludzkimi konfliktami, staranie o tę jedność staje się szczególnym wyzwaniem i potrzebą. Św. Paweł zawarł to zadanie w słowach: „Jeden drugiego brzemiona noście" (Ga 6,2), a święty Jan Paweł II, odwołując się do tego zwięzłego zdania Apostoła, dodał: „jest [ono] inspiracją dla międzyludzkiej i społecznej solidarności. Solidarność - to znaczy: jeden i drugi, a skoro brzemię, to brzemię niesione razem, we wspólnocie. A więc nigdy: jeden przeciw drugiemu. Jedni - przeciw drugim. I nigdy „brzemię” dźwigane przez człowieka samotnie. Bez pomocy drugich.” (Gdańsk, 11 czerwca 1987 r.). Święty Jan Paweł II nazwał te wysiłki „solidarnością” i podkreślił, że jest ona podstawowym elementem wolności. Do tej myśli nawiązał w czasie drugiej pielgrzymki na Wybrzeże w 1999 r. mówiąc, że: „nie ma solidarności bez miłości”.

Prośba Chrystusa, „aby wszyscy stanowili jedno” (J 17, 21), na wzór Jego jedności z Ojcem i Duchem Świętym, powinna przenikać wszystkie formy duszpasterstwa i życie każdej wspólnoty chrześcijańskiej – tym bardziej posługę biskupa, bowiem wierzyć w Chrystusa, znaczy pragnąć Kościoła; pragnąć Kościoła, znaczy pragnąć komunii łaski, która odpowiada zamysłowi Ojca powziętemu przed wszystkimi wiekami. Taki jest sens modlitwy Chrystusa: ut unum sint.

Stolica tytularna: Medeli

Zgodnie ze zwyczajem zainicjowanym przez papieża Klemensa V w XIV wieku biskupom pomocniczym, którzy pomagają biskupom diecezjalnym, wyznacza się także stolice związane z tytułami diecezji już nieistniejących. Powstanie tego zwyczaju wiąże się z podbojami obszarów chrześcijańskich na Bliskim Wschodzie, w Afryce i w Hiszpanii (VII-VIII wiek). Przydzielenie stolicy tytularnej podkreśla powszechność Kościoła i upamiętnia chrześcijan, którzy oddali życie za wiarę.

Medeli (łac. Medelitanus) to dawna stolica historycznej diecezji w Cesarstwie Rzymskim w prowincji Afryka Prokonsularna, która była sufraganią metropolii Kartagina. Współcześnie znajduje się w Tunezji. Ustanowiona została jako stolica tytularna w 1933 r.

Biskupami tytularni Medeli byli:

1.  Joseph Lörks, administrator apostolski Centralnej Nowej Gwinei (Papua-Nowa Gwinea) [23 maja 1933 - 15 marca 1945];

2.  Fulvio Tessaroli, emerytowany biskup Segni (Włochy) [11 listopada 1952 - 13 stycznia 1953];

3.  Marino Bergonzini, biskup pomocniczy Modeny (Włochy) [12 lutego 1953 - 12 stycznia 1957];

4.  Szczepan Sobalkowski, biskup pomocniczy kielecki (Polska) [3 czerwca 1957 - 12 lipca 1958];

5.  Ugo Poletti, biskup pomocniczy Novary i arcybiskup Spoleto, późniejszy kardynał (Włochy) [21 lipca 1958 - 26 czerwca 1967];

6.  Joseph Desmarais, emerytowany biskup Amos (Kanada) [31 października 1968 - 8 grudnia 1970];

7.  Carlo Curis, nuncjusz apostolski [14 lipca 1971 - 29 września 2014];

8.  Zbigniew Zieliński, biskup pomocniczy archidiecezji gdańskiej [23 września 2015].